Ivo Andritch
Chiếc cầu trên sông Drina
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
I
Chỉ trừ vài chỗ lưu vực sông Drina [Sông Drina là chi nhánh quan trọng nhất của sông Save. Nó gồm hai con sông nhỏ Piva và Tara; sông Piva bắt nguồn ở núi Dourmitor, sông Tara bắt nguồn ở núi Komovi. Sông Drina chảy từ Nam lên Bắc, dài 333 cây số (nếu kể thêm sông Tara thì dài 461 cây số). Vì rất dốc, nên ghe thuyền không đi được, ngay cả trên khúc hạ lưu, nhưng nhiều bè gỗ được thả theo dòng. Một nhà máy phát điện lớn đã được xây cất trên bờ sông Drina, ở gần Zvornick, hoàn thành năm 1955] mở rộng ra, thành những thung lũng lớn, và một bên bờ hoặc cả hai bên có những cánh đồng phì nhiêu, nơi bằng phẳng, nơi nhấp nhô, trồng trọt được, dân cư đông, còn thì ra nó chảy qua toàn là những hẻm núi hẹp có khi rất sâu giữa hai bờ núi dựng đứng. Một trong những cánh đồng đó bắt đầu ở đây, ở Vichégrad [Vichégrad là một thị trấn lớn ở ngã ba hai sông Drina và Rzav. Thời trung cổ, nơi đó là một vị trí chiến lược quan trọng], nơi mà con sông Drina thình lình uốn khúc, sau khi từ trong cái hẻm hẹp và sâu giữa những mỏm đá Boutko và dãy núi Ouzavnitsa đổ ra. Chỗ đó dòng sông bẻ quặt lại thành một góc nhọn lạ lùng và núi ở hai bên khép lại, hiểm trở, tựa hồ một khối đá bít kín và dòng nước như từ trong một bức vách đen tuôn ra. Nhưng rồi bỗng hai dãy núi rẽ ra thành một diễn đài hình không đều, trực kính chỗ rộng nhất không quá mười lăm cây số theo đường chim bay.