Thứ Tư, 30 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Cụ chánh bá mất giày


Phải hiểu rằng cụ chánh bá có thương nhà này thế nào, cụ mới quá bộ đến xơi rượu, chứ như nhà khác, dễ mà mời nổi cụ đấy hẳn? Cụ lại không mắng cho vô số, chứ lại thèm đi à? Ấy thế mà mới chập tối, họ đã để ngay đứa nào nó xà lọn mất đôi giày mới của cụ, có chết không! Ừ thì đông người thì đông chứ, nhà có việc, nhà nào chả có nhiều kẻ ra vào! Nhưng cụ ngồi chơi tận trên nhà trên thăm thẳm, thì còn kẻ gian nào dám lẻn vào đó? Vả riêng mình cụ ngồi ở sập giữa, thì còn ai ngờ đi lẫn được giày? Chẳng qua là lỗi tại chủ nhà không biết trông nom cẩn thận người nhà người cửa, trong khi chúng hầu hạ mà thôi! Mà đứa nào lấy đôi giày ấy cũng to gan thực! Hỗn với ai thì hỗn, chứ sao được hỗn ngay của cụ chánh bá!

Thứ Ba, 29 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Tinh thần thể dục


Có lính huyện mang trát quan về làng:

Quan tri huyện huyện X.X.
Sức hương lý xã Ngũ Vọng tuân cứ.
Nay thừa lệnh Tỉnh đường, ngày 19 Mars này, tức 29 tháng Giêng An Nam, tại sân vận động huyện có cuộc đá bóng thi, nhiều chiến tướng đá rất hay mọi nhẽ.
Vậy sức các thầy phải thông báo cho dân làng biết và phải thân dẫn đủ một trăm người, đúng 12 giờ trưa đến xem, không được khiếm diện.
Những người đã cắt đi dự cuộc khánh thành sân thể dục tháng trước, thì lần này được miễn.
Ai có mặt tại sân vận động cũng phải ăn mặc tử tế, đi đứng nghiêm chỉnh, và phải vỗ tay luôn luôn, vì hôm ấy có nhiều quan khách.

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Cái ví ấy của ai?


Bẩy giờ đến cuộc nhảy đầm. Ông Nghè Luật, ông Bác Sĩ Thuốc, ông Kỹ sư Hóa học, ông Tú Văn chương, ông Bác vật Canh nông, ông Giáo sư Toán pháp, ông Huyện Tư pháp, ông Tham Lục lộ, ông nào ông nấy quyết phen này trổ tài, cho khỏi bị cười rằng đã uổng công bao năm du học.
Tiếng đàn nổi lên, du dương thánh thót như rót vào tai. Các bà, các cô, ngồi một lượt ở dãy ghế kê sát bên tường, nói cười, nghiêng ngả, tươi tỉnh như luống hoa trăm hồng ngàn tía đú đởn trước ngọn gió hiu hiu.
- Ồ! Nhà quê! fox-trot không phải là một bài, Tango cũng không phải là một bài. Đó là một lối nhẩy, mỗi lối có tới hàng nghìn bài, mỗi ngày lại có bài mới thêm vào.

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Cái thú tổ tôm


Nhiều người lấy làm lại cứ hỏi nhau tại làm sao ông nghị Đào độ này thích tổ tôm thế.
Kể cũng lả việc quái gở thực? Vì xưa nay ông ấy chúa ghét đánh bạc. Đến ngay như lũ trẻ nhà ông ấy ngày tết, túm tụm lại, đánh tam cúc một xu bốn cây với nhau, mà ông cũng cấm nữa là?
Còn ông, thì đố ai thấy ông chầu rìa một đám bạc nào. Ông thường nói:
- Đánh bạc, vừa hại tiền, vừa hại thì giờ, vừa hại sức khoẻ. Nhà nào mà bố mẹ hay mê man cờ bạc, thì con trai hư đằng con trai, con gái hư đằng con gái. Chẳng thế, cứ bắc kiềng lên lưng tôi mà đun!
Thế mà sau khi ông goá vợ được vài tháng, thì ông mê tổ tôm như điếu đổ.

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Cái tết của những nhà đại văn hào


Lê sực nghĩ ra một ý. Anh vội vàng tung chăn, vùng dậy. Anh rửa mặt mũi, mặc quần áo, vừa huýt sáo rầm nhà, vừa xếp lại những chồng báo bầy la liệt trên ván gác. Anh cuộn bản thảo cuốn tiểu thuyết PHÁ SẢN vừa viết xong được hai hôm.
Anh vui vẻ đứng nhìn xung quanh. Căn gác ấy không còn bày đồ đạc gì để phải dọn thêm nữa. Anh cúi xuống, cuộn chiếc chiếu nằm giải ở mặt sàn, rồi cắp cuốn văn vào nách.
Bỗng tiếng giày rầm rộ ở cầu thang làm Lê nhìn ra.
Chưa thấy người, anh đã nghe tiếng hỏi:
- Lê đã dậy chưa, mày?
Nhận ra tiếng Vũ, Lê mừng rỡ, đáp:

Thứ Sáu, 25 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Cái nạn ô-tô


Về việc mở số cái xe ô-tô của quan Huyện mà bác phó lý sở tại được trúng, thì ai cũng phải buồn cười:
- Thật là xẩm vớ miếng gan!
Quái thật? Hai mươi người đánh số, nào ông thừa, nào cụ lục, nào quan nghị viên, nào các thầy chánh phó tổng, chánh phó lý, biết bao người ước mong, thấp thỏm, mà rút cục, cái xe ấy lại vào tay bác phó lý là người không đáng có! Thế mà bác ta chỉ vì sợ quan mà bỏ ra mười lăm đồng để mua một số, chứ nào bác có dám hám gì đến ô-tô.
Cái xe ấy hãy còn tốt lắm, quan bảo thế. Đáng lẽ ngài đưa lên Hà Nội để bán, thì rẻ ra cũng được bốn trăm. Nhưng ngài muốn bầy ra cuộc đánh số ở trong hạt cho vui, để mọi người cùng được hy vọng có ô-tô bằng một món tiền rẻ đặc biệt.

Thứ Tư, 23 tháng 11, 2011

Khúc đường bi thảm – Edwin Balmer


Khúc đường bi thảm – Edwin Balmer
Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê
(trích trong “Ý cao tình đẹp” – nhà xuất bản Trẻ - năm 1989)

Thuở ấy nhạc jazz mới thịnh hành. Luân lý suy đồi và thói trâng tráo, vô liêm sỉ được hoan nghênh. Một cặp vợ chồng trẻ dễ thương, lanh lợi mới dọn đến gần nhà tôi ở. Như nhiều cặp khác, họ mới cưới nhau vội vã trong chiến tranh, chồng tên là Fred, vợ là Clara.
Mấy năm chiến tranh họ sống trong một không khí bận rộn, kích thích. Xa nhau mấy tháng rồi đoàn tụ vài ngày, sung sướng và xúc động cực độ. Bây giờ hết chiến tranh rồi, cũng như những cặp trẻ khác, họ trở lại với đời sống bình thường, buồn tẻ.

Thứ Ba, 22 tháng 11, 2011

Tiền chuộc bạn hiền - O. Henry


(The ransom of Mack)
Diệp Minh Tâm dịch

Tôi và anh bạn già Mack Lonsbury, hai chúng tôi trở về từ mỏ vàng Little Hide-and-Seek với 40 ngàn đô rủng rỉnh trong túi mỗi đứa. Tôi gọi anh là bạn già Mack, nhưng anh ta không già. Tôi đoán anh ở tuổi bốn mươi mốt, nhưng trông anh ta luôn luôn già.
Anh bảo tôi:
- Andy, tớ đã mệt vì mấy màn bon chen rồi. Cậu và tớ đã làm việc cực khổ trong ba năm qua. Bây giờ mình nên xả hơi một thời gian, để tiêu ít tiền nhàn rỗi mình đã ky cóp bấy lâu.
Tôi đáp:
- Bạn nói hợp ý mình lắm. Chúng mình thử sống một thời gian huy hoàng xem nó như thế nào. Mình sẽ làm gì đây, đi chơi thác Niagara hay đỏ đen ở sòng bạc?

Thứ Năm, 17 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Cái lò gạch bí mật


(Truyện trinh thám An Nam)

- Vô phép các ngài?
Xưa nay, chỉ có khi người ta ăn cơm, mới phải “vô phép” nhau. Nhưng tôi đây, vừa bắt đầu viết truyện này, tôi đã phải “vô phép” các ngài ngay, là vì truyện tuy ly kỳ không kém gì các truyện trinh thám đại bí mật xảy ra ở đất nước An Nam - từ khi có một vài ông văn sĩ được trông thấy hẳn hoi - nhưng khốn thay, tác giả truyện Cái lò gạch bí mật này lại chẳng là nhà viết tiểu thuyết trinh thám chính ngạch!
Vậy thì trong khi kẽ chuyện có điều gì sơ suất, xin các cụ các quan, các ông (nhất là các ông viết tiểu thuyết trinh thám chuyên môn), các bà, bỏ quá đi cho, tôi được đội ơn vạn bội.

Thứ Bảy, 12 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Bố anh ấy chết

Ngày ấy tôi học năm thứ tư trường Sư phạm. Tuy còn hai tuần lễ nữa thì tới kỳ thi ra, nhưng mai là chủ nhật, còn ai cấm chúng tôi nghỉ ngơi sớm nữa?
Ở trường Sư phạm, không biết bây giờ còn được thế nữa không, chứ mà mấy năm về trớc thì khiếp quá? Nhất là các “cụ cát dem” chúng tôi, làm như ông Hạng! Ăn cũng hơn món, học cũng hơn giờ, mà đến cái trái Luật, cái bướng bỉnh, cũng có phần hơn anh em các lớp dưới!
Ừ, được thể sắp thi ra, lớn nhỏ cũng làm ông giáo, cho nên chả sợ, chả nể ai cả. Mà cũng chả ai buồn giây với chúng tôi làm gì cho thêm ác cảm. Không những thế, học trò năm thứ tư, lại được phép lần lượt coi lẫn nhau, mà người coi ấy phải chịu hết trách nhiệm, cho nên lắm lúc chúng tôi hoành hành như “ông tướng Quảng Lạc”!

Không còn Mùa Thu - Nhà văn Phạm Đình Trọng


Cuối năm, những đàn chim từ phương Bắc giá lạnh nối nhau sải cánh bay về phương Nam rực rỡ nắng ấm, trốn cái lạnh như đóng băng cả không khí. Từ ngày vào sống ở phương Nam , nơi thời tiết chỉ có hai mùa, mùa mưa và mùa khô, cuối năm, tôi cũng trở thành một cánh chim di trú.
Ở Phương Nam, mùa khô chang chang nắng nóng. Mùa mưa cũng nồng nàn sức nóng. Không có mùa đông giá lạnh nên cũng không có tiết giao mùa, không có ngọn gió dùng dằng, ngập ngừng từ mùa hè chuyển sang mùa đông. Không có mùa thu như cây cầu dịu dàng, bao dung nối hai bờ nóng lạnh. Mùa thu chỉ có trong khái niệm. Cuối năm, khi ngoài Bắc vào độ tiết thu muộn, ngọn gió heo may xào xạc trên tán cây, xào xạc trong cõi lòng, tôi lại có nỗi bồn chồn nhớ mùa thu miền Bắc. Nhớ ngọn gió se lạnh gợi cảm trên cánh tay trần. Nhớ màn sương huyền thoại bảng lảng trên Hồ Tây.
Mỗi độ cuối thu, bầy chim phương Bắc kéo đàn bay về phương Nam tìm nắng ấm thì tôi lại bồi hồi hành hương ngược hướng bầy chim di trú để được đắm mình trong tiết thu bâng khuâng của miền Bắc. Khi ngọn gió heo may về, tôi cũng trở thành một cánh chim di trú đi tìm mùa thu. Năm nay tôi ra Hà Nội từ giữa tháng mười và tôi đã rong ruổi trên nhiều ngả đường châu thổ sông Hồng trong tiết thu dìu dặt.

Thứ Năm, 10 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Biểu tình


Ông huyện nghe nói thế, nên vừa và được một miếng cơm, ông giật mình, vội bỏ bát xuống bàn, hỏi dồn:
- Đích thực à?
Thám tử chắp tay, đáp:
- Lạy quan lớn, đích lắm. Con phải giả dạng làm người buôn cau, luẩn quẩn trong làng mất bốn hôm, khôn khéo lắm mới dò nổi tin này, mới dám về trình quan lớn.
- Thế lý trưởng không biết một tý gì về làng nó sắp có cuộc tụ họp khả nghi à?
- Dạ, chắc rằng thế. Mà dễ thường nó còn về hùa với dân nữa.
Ông huyện ngẫm nghĩ, nói một mình:

Luật đời - J.London


Lão Koskoosh chăm chú nghe hau háu. Tuy mắt lão đã mờ từ lâu, nhưng tai lão còn thính lắm, và một tiếng động khẽ cũng thấu tới cái trí thông minh suy kém vẫn còn nằm sau vầng trán khô héo, nhưng không còn để ý đến việc đời nữa. À! Đó là Sitcum-to-ha đang the thé nguyền rủa đàn chó mà nàng đánh đập và vỗ về để buộc vào dây cương. Sitcum-to-ha là cháu ngọai lão. Nhưng nàng quá bận nên chẳng thèm nghĩ tới ông ngọai già nua ngồi trơ trọi trên tuyết, tuyệt vọng và yếu đuối. Phải nhổ trại cho xong. Con đường dài đang chờ đợi trong khi những đoạn ngày ngắn ngủi không chịu chậm lại. Cuộc sống và những bổn phận của cuộc sống chứ không phải của cái chết, giục giã nàng. Mà bây giờ lão gần với cái chết lắm rồi. Ý nghĩ đó làm lão già hoảng hốt trong một lúc. Lão đưa bàn tay tê liệt run rẩy sờ soạng đống củi khô nhỏ bé bên cạnh lão. Chắc chắn là đống củi nằm đó, bàn tay lão lại rụt về và nằm ẩn dưới những tấm da thú rách rưới bẩn thỉu, và lão lại chăm chú nghe ngóng.

Thứ Ba, 8 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Bà chủ mất trộm


Bà chủ là một me tây đủ cung cách. Nghĩa là bà cũng có một đôi má chảy, một cái mồm đỏ, một hòm khăn chầu áo ngự, và một thằng bếp đẹp trai. Bà lại còn có cái kèn hát chạy điện, cả ngày vô tình làm phúc cho hàng xóm được nghe nhờ, từ điệu nhẩy đầm đến bài niệm Phật.
Bà đã ngoại tứ tuần, mà xuân sắc chưa hề giảm bớt.
Vì nhờ có đôi giầy cao gót, bà hãy còn đủ cả đằng trước lẫn đằng sau.
Tuy vậy, từ ngày quan Chủ về quí quốc, không sang nữa, thì bà nhất định cấm cung, “mét-xì” cả đánh chắn và đi xem chiếu bóng. Bà thay hai thứ tiêu khiển ấy bằng quyển truyện và cái kèn hát.

Dấu ấn – Nhà văn Phạm Đình Trọng


Bàn giao quyền lực cho người kế nhiệm rồi lui vào lịch sử. Vâng, người lãnh đạo đất nước rời chính trường không lui vào mịt mù hư vô mà lui vào lịch sử. Việc làm, ứng xử của người lãnh đạo đất nước quyết định giàu nghèo, mạnh yếu cả dân tộc, quyết định cuộc sống bình an hay xao xác của người dân sẽ để lại dấu ấn trong lịch sử, để lại dấu ấn trong lòng dân. Người lãnh đạo có tài năng và đức độ để lại tiếng thơm. Người thiếu tài, kém đức để lại vết nhơ! Trăm năm bia đá thì mòn / Nghìn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ (Ca dao). Người lãnh đạo đất nước tạc dấu ấn vào bia đá lịch sử, tạc dấu ấn vào bia miệng dân gian! Dấu ấn của trăm năm! Dấu ấn của ngàn năm!

Thứ Hai, 7 tháng 11, 2011

Cơn giận – Hồ Dzếnh


Có những cơn điên xé được đời,
Những cơn quằn quại máu tanh hôi,
Mà hồn rít lại rồi căng thẳng,
Chờ nuốt không gian xuống khắp người.

Ôi! những bàn tay cấu lấy tay,
Và vò nát ngực, sóng lung lay
Nghìn muôn tia lửa ngầu trong mắt,
Rung cả thân mình, chuyển cả mây.

Rồi răng, rồi lợi, rồi tim huyết
Tất cả xô dồn... tất cả run...

Chủ Nhật, 6 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Anh xẩm


Từ chiều, lại bắt đầu trở rét.
Gió.
Mưa.
Não nùng.
Đường vắng ngắt. Chưa đến 8 giờ mà đường đã vắng ngắt. Thỉnh thoảng, những chiếc xe cao-su kín mít như bưng, lép nhép chạy uể oải tia ra hai bên cánh gà hai dòng khói thuốc lá.
Lại thỉnh thoảng một người đi lén dưới mái hiên, run rẩy, vội vàng. Thật là cả một đụn vải chỉ hở có cái mặt. Trên đầu một cái mũ tủm hum xuống đến mi, quanh cổ, một cuộn khăn len dầy cộm.
Rồi áo, quần, giầy, bít tất, găng tay, có bao nhiêu thứ để chống nhau với rét, đều quện cả vào người xù xù.
Mưa như rây bột, như chăng lưới. Phố xá lờ mờ trắng ra. Xung quanh ngọn lửa điện đẫm lệ rây nước loáng sáng thành một quầng vàng tròn. Đường bòng nhoáng như mặt hồ lặng sóng, chiếu lộn những vệt ánh đèn dài.
Gió giật từng hồi. Lá vàng trút xuống mặt đường lăn theo nhau rào rào. Hơi lạnh thấm buốt đến tận xương.

Thứ Năm, 3 tháng 11, 2011

Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan - Ái tình tiểu thuyết

(Thuật theo lời của B)


Sợ các ngài tẩy chay tôi, hôm nay tôi xin hiến các ngài một thiên ái tình tiểu thuyết. Nhưng ái tình tiểu thuyết tôi vốn không quen viết, nên tôi chỉ dám coi nó như câu chuyện chó chết mà thôi.
Ông hàng xóm tôi mới đem ở Hà Nội về một con chó trắng. Ông đặt tên cho nó là Tớp. Cơn Tớp, tôi chẳng biết có cái gì đáng quý, nhưng mà, trời ơi, gớm, ông ấy làm bộ như một bà mẹ có con gái đến thì? Ông ấy khoe những đức tính nó thế nọ thế kia, nghĩa là con chó ấy chẳng may chó đến nỗi phải làm kiếp chó, chứ giá được làm người, thì tất cũng phải làm đến gì gì chứ chẳng vừa?